तालमूलिकाकृष्णमूसलीकालमूलिकृष्णबीजा
छोटा बहुवर्षीय शाक (perennial herb)
यह भारत के उष्णकटिबंधीय एवं उपोष्णकटिबंधीय क्षेत्रों में, विशेष रूप से जंगलों, पहाड़ियों और छायादार नम स्थानों में पाया जाता है।
Glycosides, saponins, alkaloids Flavonoids Curculigoside A, B, C Starch, mucilage, sugars
Rasa- मधुर, तिक्त Guna- गुरु, स्निग्ध Virya- शीत Vipaka- मधुर Karma- वृष्य, बल्य, रसायन, गर्भस्थापक, शुक्रवर्धक, मूत्रल, वातहर, वाजीकरण Doshakarma- वात-पित्त शामक
पुरुषों में शुक्रक्षीणता, नपुंसकता व यौन दुर्बलता में स्त्रियों में गर्भधारण में सहायक दुर्बलता व आमवात में बल्य औषधि के रूप में प्रमेह व मूत्ररोगों में उपयोगी संतानोत्पत्ति हेतु वाजीकरण योगों में प्रयोग बच्चों की दुर्बलता में टॉनिक के रूप में
मूलकन्द (Rhizome)
चूर्ण: 3–6 ग्राम क्वाथ: 40–60 मि.ली
तालमूलि चूर्ण वृहन्नवमुख चूर्ण अश्वगंधादि लेह्य वृष्य वटी मुसलीपाक
तालमूली शीतला स्वादु बल्या वृष्या रसायनी। शुक्रला गर्भदा वृद्धिदा वातपित्तापहा॥
तालमूलि, काली मुसली
Black Musli
Curculigo orchioides Gaertn.
Hypoxidaceae